CDSCO: देशभरात औषध निर्मिती प्रक्रियेत पारदर्शकता आणि गुणवत्ता वाढवण्यासाठी महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला आहे. केंद्रीय औषध मानक नियंत्रण संघटना (सीडीएससीओ)ने आता औषध उत्पादनासाठी ‘डोजियर आधारित परवाना प्रणाली’ लागू करण्याचे निर्देश दिले आहेत. या नव्या नियमानुसार, औषध तयार करणाऱ्या कंपन्यांना परवाना मिळवण्यासाठी एकाच वेळी संपूर्ण माहिती सादर करावी लागणार आहे. CDSCO या डोजियरमध्ये औषधाची गुणवत्ता, सुरक्षितता, प्रभाव, चाचणी अहवाल आणि उत्पादन प्रक्रियेची सविस्तर माहिती असणे आवश्यक आहे. ही सर्व कागदपत्रे तपासल्यानंतरच स्थानिक औषध नियंत्रण विभाग संबंधित कंपनीला परवाना देण्याचा निर्णय घेईल. यामुळे औषध निर्मिती प्रक्रिया अधिक काटेकोर आणि विश्वासार्ह होण्याची अपेक्षा आहे. CDSCO आतापर्यंत देशातील वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये औषध परवाना देण्याचे नियम वेगवेगळे होते. त्यामुळे औषधांच्या गुणवत्तेबाबत अनेकदा प्रश्न निर्माण होत होते. काही वेळा निकृष्ट दर्जाच्या औषधांमुळे गंभीर परिणामही झाले आहेत. उदाहरणार्थ, गेल्या वर्षी एका राज्यात कफ सिरपमुळे लहान मुलांच्या मृत्यूची घटना समोर आली होती. या प्रकरणात नियमांचे उल्लंघन करून परवाना दिल्याचेही उघड झाले होते. अशा घटनांमुळे संपूर्ण प्रणालीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले होते. CDSCOया पार्श्वभूमीवर सीडीएससीओने सर्व राज्यांना एकसमान आणि कठोर नियम लागू करण्याचे निर्देश दिले आहेत. उत्तर प्रदेशसह अनेक राज्यांच्या औषध नियंत्रण विभागांना या नव्या प्रणालीबाबत मार्गदर्शन करणारे दस्तऐवजही देण्यात आले आहेत. त्यामुळे परवाना प्रक्रिया अधिक स्पष्ट आणि व्यवस्थित होईल, तसेच कंपन्यांची जबाबदारीही निश्चित केली जाईल.CDSCO या नव्या प्रणालीचा एक मोठा फायदा म्हणजे औषधांची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत होईल. कंपन्यांना प्रत्येक टप्प्यावर माहिती सादर करावी लागणार असल्याने चुकीची किंवा अपुरी माहिती देण्याची शक्यता कमी होईल. यामुळे रुग्णांना सुरक्षित आणि प्रभावी औषधे मिळण्यास मदत होईल. CDSCO तथापि, हा नियम सर्व प्रकारच्या उत्पादनांसाठी लागू होणार नाही. आयुष औषधे, सौंदर्यप्रसाधने आणि वैद्यकीय उपकरणे यांना या प्रणालीतून वगळण्यात आले आहे. म्हणजेच, हा नियम मुख्यतः अलोपॅथी औषध निर्मिती करणाऱ्या कंपन्यांवर लागू होईल. CDSCO एकंदरीत, या निर्णयामुळे देशातील औषध उद्योगात मोठा बदल होण्याची शक्यता आहे. परवाना प्रक्रिया अधिक कडक, पारदर्शक आणि जबाबदार बनणार असल्याने निकृष्ट औषधांवर नियंत्रण मिळवणे शक्य होईल. तसेच, रुग्णांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने हा निर्णय अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. CDSCO
