CBSE guidelines 2026 । देशातील सीबीएसईच्या १०वी आणि १२वी बोर्डाच्या परीक्षेला बसणाऱ्या विद्यार्थ्यांना आता २०२६ मध्ये किमान ७५% शाळेतील उपस्थिती बंधनकारक असणार आहे. जर ७५% उपस्थिती नसेल तर बोर्ड परीक्षेला बसता येणार नाही. उपस्थिती आता थेट अंतर्गत गुणांशी (अंतर्गत मूल्यांकन) जोडली जाणार आहे. अंतर्गत मूल्यांकन ही एक दिवसाची किंवा एक वेळची चाचणी नाही, तर दोन वर्षांच्या अभ्यासावर आधारित प्रक्रिया आहे. म्हणजेच, २०२६ पासून, बोर्ड परीक्षा उत्तीर्ण होण्यासाठी केवळ अभ्यासच नाही तर नियमितपणे शाळेत जाणे देखील अनिवार्य असणार आहे. ७५ टक्के उपस्थिती अनिवार्य CBSE guidelines 2026 । सीबीएसईने २०२६ मध्ये होणाऱ्या दहावी आणि बारावीच्या बोर्ड परीक्षांना बसणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी ७५% शाळेतील उपस्थिती अनिवार्य केली आहे. उपस्थिती आता थेट अंतर्गत मूल्यांकनाशी जोडली जाणार आहे, ज्यामुळे दोन वर्षांच्या शैक्षणिक चक्रात नियमित उपस्थिती अनिवार्य होईल. २०२६ मध्ये सीबीएसईच्या दहावी आणि बारावीच्या बोर्डाच्या परीक्षेला बसणाऱ्या विद्यार्थ्यांना आता उत्तीर्ण होण्यासाठी किमान ७५ टक्के उपस्थिती नोंदवावी लागेल. या संदर्भात काल एक परिपत्रक जारी करण्यात आले आहे. यामध्ये बोर्डाने म्हटले आहे की अंतर्गत गुण केवळ एका वेळेच्या परीक्षेवर आधारित नसून पूर्ण दोन वर्षांच्या अभ्यासावर आणि क्रियाकलापांवर आधारित असतील. जर एखादा विद्यार्थी नियमितपणे शाळेत येत नसेल, तर शाळा त्याचे अंतर्गत मूल्यांकन पूर्ण करू शकणार नाहीत. अशा विद्यार्थ्यांना ‘आवश्यक पुनरावृत्ती’ (आवश्यक पुनरावृत्ती) श्रेणीत ठेवले जाणार आहे. जरी त्याने नियमित परीक्षेसाठी नोंदणी केली असली तरीही. सीबीएसईने स्पष्टपणे सांगितले आहे की, इयत्ता १० वी आणि १२ वी हा दोन वर्षांचा अभ्यासक्रम मानला जाईल. इयत्ता ९ वी-१० हा एक ब्लॉक आहे. इयत्ता ११ वी-१२ हा दुसरा ब्लॉक आहे. विषय निवडीचे नियम: इयत्ता १० वी विद्यार्थी: ५ अनिवार्य विषयांव्यतिरिक्त २ अतिरिक्त विषय निवडू शकतात. इयत्ता १२ वी विद्यार्थी: १ अतिरिक्त विषय निवडू शकतात. परंतु संपूर्ण दोन वर्षे त्यांचा अभ्यास करणे बंधनकारक असेल. शाळांसाठी नियम : CBSE guidelines 2026 । ज्या विषयांसाठी शाळांमध्ये प्रशिक्षित शिक्षक, प्रयोगशाळा किंवा बोर्डाची परवानगी नाही, ते ते विषय देऊ शकत नाहीत. असे विषय मुख्य किंवा अतिरिक्त पेपर म्हणून घेता येणार नाहीत. कपार्टमेंट/पुनरावृत्ती नियम : ज्या विद्यार्थ्यांना कोणत्याही विषयात कंपार्टमेंट किंवा रिपीट आहे त्यांना पुन्हा खाजगी उमेदवार म्हणून त्या पेपरमध्ये बसण्याची परवानगी असेल. परंतु ज्यांची उपस्थिती किंवा अंतर्गत गुण अपूर्ण आहेत त्यांना खाजगी उमेदवार म्हणूनही अतिरिक्त विषयांच्या परीक्षेत बसता येणार नाही. एकंदरीत, विद्यार्थ्यांनी वर्षभर नियमित उपस्थिती ठेवणे आणि अंतर्गत क्रियाकलापांमध्ये सहभागी होणे आवश्यक आहे. शाळांनी उपस्थिती आणि मूल्यांकनाचे काटेकोरपणे निरीक्षण करणे आवश्यक आहे. हा बदल राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (एनईपी २०२०) च्या अनुरूप आहे, जे सतत मूल्यांकन आणि क्षमता-आधारित शिक्षणावर भर देते. विद्यार्थी आणि शाळांना अजूनही एक वर्षापेक्षा जास्त वेळ आहे, परंतु २०२६ पूर्वी, प्रत्येकाला त्यांच्या अभ्यासाच्या आणि तयारीच्या सवयी बदलाव्या लागतील.
