Gut Health: दिवसभरातील चुकीच्या खाण्याच्या सवयी, कमी पाणी पिणे, आहारात फायबरचा अभाव आणि सतत बसून राहण्याची सवय याचा परिणाम आपल्या पचनसंस्थेवर होऊ शकतो. त्यामुळे अनेकांना पोट फुगणे, गॅस, जडपणा किंवा बद्धकोष्ठतेचा त्रास जाणवतो. अशावेळी अनेकजण रातोरात आतड्यांमधील सगळा कचरा साफ करण्याचे उपाय शोधतात.

मात्र, आतड्यांना एका रात्रीत पूर्णपणे ‘क्लीन’ करण्याची गरज असतेच असे नाही. आपली पचनसंस्था नैसर्गिक पद्धतीने शरीरातील नको असलेले पदार्थ बाहेर काढण्याचे काम करते. त्यामुळे कोणत्याही झटपट ‘डिटॉक्स’ किंवा क्लिन्झच्या दाव्यांपेक्षा नियमित आणि संतुलित आहार, पुरेसे पाणी आणि योग्य जीवनशैली अधिक महत्त्वाची आहे.

दिवसभर पुरेसे पाणी प्या

बद्धकोष्ठतेपासून आराम मिळवण्यासाठी पाणी महत्त्वाची भूमिका बजावते. शरीराला पुरेसे पाणी मिळाल्यामुळे पचनसंस्थेचे काम सुरळीत राहण्यास मदत होते. त्यामुळे दिवसभर नियमितपणे पाणी पिण्याची सवय लावा.

रात्रीही तहान लागल्यास पाणी प्यावे. मात्र, झोपण्याच्या अगदी आधी मोठ्या प्रमाणात पाणी पिणे टाळावे. यामुळे रात्री वारंवार उठावे लागू शकते आणि झोपेवर परिणाम होऊ शकतो. चांगली झोपही एकूण आरोग्यासाठी महत्त्वाची आहे.

रात्रीचे जेवण हलके ठेवा

रात्री उशिरा खूप तेलकट, तळलेले किंवा जड पदार्थ खाल्ल्यानंतर लगेच झोपल्यास पोटात जडपणा किंवा अस्वस्थता जाणवू शकते. त्यामुळे रात्रीच्या जेवणात भाज्या, डाळी, ओट्स आणि इतर नैसर्गिक फायबरयुक्त पदार्थांचा समावेश करणे चांगला पर्याय ठरू शकतो. फळे, भाज्या, कडधान्ये आणि संपूर्ण धान्य हे फायबरचे चांगले स्रोत आहेत. आहारात नियमितपणे योग्य प्रमाणात फायबर घेतल्याने मल मऊ होण्यास आणि शौचास होण्यास मदत होऊ शकते.

जेवल्यानंतर थोडे चालणे फायदेशीर

रात्रीचे जेवण झाल्यानंतर लगेच झोपण्याऐवजी काही वेळ हलके चालणे चांगली सवय ठरू शकते. यासाठी जिममध्ये जाऊन तासन्‌तास व्यायाम करण्याची गरज नाही. रोजच्या दिनचर्येत थोडी हालचाल ठेवणे पचन आणि एकूण आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते.

नैसर्गिक फायबरला द्या प्राधान्य

जर तुम्हाला वारंवार बद्धकोष्ठतेचा त्रास होत असेल तर आहारातील फायबरकडे लक्ष द्या. फळे, भाज्या, डाळी, ओट्स, कडधान्ये आणि संपूर्ण धान्य यांचा आहारात समावेश करा. काही लोकांना प्रून्स म्हणजेच सुकवलेले आलूबुखारे बद्धकोष्ठतेमध्ये मदत करू शकतात. मात्र, प्रत्येक व्यक्तीची पचनशक्ती वेगळी असते. एखादा पदार्थ एका व्यक्तीला फायदेशीर ठरू शकतो, तर दुसऱ्याला त्याच पदार्थामुळे गॅस किंवा पोट फुगण्याचा त्रास होऊ शकतो.

‘एका रात्रीत पोट साफ’ करण्याच्या दाव्यांपासून सावध

आतड्यांमध्ये साचलेला सर्व कचरा एका रात्रीत बाहेर काढण्याचे दावे आकर्षक वाटू शकतात; मात्र अशा झटपट उपायांवर अवलंबून राहण्यापेक्षा नियमित आहार आणि जीवनशैली सुधारणे अधिक योग्य आहे. पोट साफ राहण्यासाठी रोजच्या सवयी महत्त्वाच्या असतात.

बद्धकोष्ठता वारंवार होत असेल, अनेक दिवस शौचास होत नसेल किंवा पोटाशी संबंधित त्रास कायम राहत असेल, तर स्वतःहून कोणतेही ‘क्लिन्झ’ किंवा उपाय करण्याऐवजी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल.