Skin Care Science: स्किन केअर म्हटलं की अनेकदा महिलांसाठी वेगळी आणि पुरुषांसाठी वेगळी उत्पादने बाजारात पाहायला मिळतात. फेसवॉश, मॉइश्चरायझर, सनस्क्रीन, सीरम आणि क्रीम अशा अनेक उत्पादनांवर महिला किंवा पुरुष असे स्पष्टपणे लिहिलेले असते. त्यामुळे अनेकांच्या मनात प्रश्न निर्माण होतो की, पुरुष महिलांसाठी असलेली स्किन केअर उत्पादने वापरू शकतात का? महिलांची त्वचा आणि पुरुषांची त्वचा यामध्ये इतका फरक असतो का की दोघांसाठी वेगवेगळी उत्पादने वापरणे गरजेचे आहे?

याबाबत त्वचेच्या रचनेचा आणि स्किन केअर उत्पादनांच्या विज्ञानाचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे. संशोधनानुसार पुरुष आणि महिलांच्या त्वचेमध्ये काही नैसर्गिक फरक असतात. मात्र, याचा अर्थ असा नाही की पुरुषांनी महिलांची किंवा महिलांनी पुरुषांची उत्पादने वापरू नयेत. उत्पादन कोणासाठी बनवले आहे, यापेक्षा ते आपल्या त्वचेला किती अनुकूल आहे, हे अधिक महत्त्वाचे असते. चला तर जाणून घेऊया यामागचे विज्ञान.

१. पुरुष आणि महिलांच्या त्वचेमध्ये काय फरक असतो?

पुरुष आणि महिलांच्या त्वचेच्या रचनेमध्ये काही फरक आढळतात. पुरुषांची त्वचा सरासरी महिलांच्या त्वचेपेक्षा जाड असते. तसेच पुरुषांच्या त्वचेमध्ये कोलेजनचे प्रमाण तुलनेने जास्त असते. यामागे टेस्टोस्टेरॉन या हार्मोनची भूमिका असते.

पुरुषांच्या त्वचेमध्ये सीबम म्हणजेच नैसर्गिक तेल तयार होण्याचे प्रमाण अधिक असू शकते. त्यामुळे त्यांच्या त्वचेवर तेलकटपणा, मोठी छिद्रे आणि मुरुमांची समस्या दिसू शकते. दुसरीकडे, काही महिलांची त्वचा तुलनेने कोरडी किंवा संवेदनशील असू शकते. मात्र, प्रत्येक व्यक्तीच्या त्वचेचा प्रकार वेगळा असतो. त्यामुळे सर्व पुरुषांची त्वचा तेलकट आणि सर्व महिलांची त्वचा कोरडी असते, असे म्हणता येणार नाही.

२. पुरुष महिलांचे क्रीम आणि सीरम वापरू शकतात का?

होय! पुरुष महिलांसाठी तयार केलेले फेसवॉश, मॉइश्चरायझर आणि सीरम वापरू शकतात. कारण स्किन केअर उत्पादनांची परिणामकारकता ही त्यावर असलेल्या महिला किंवा पुरुष या लेबलवर अवलंबून नसते. त्यामध्ये वापरलेले घटक आणि ते आपल्या त्वचेला किती अनुकूल आहेत, यावर ती अवलंबून असते.

उदाहरणार्थ, एखाद्या पुरुषाची त्वचा कोरडी असेल, तर तो महिलांसाठी उपलब्ध असलेले हायड्रेटिंग मॉइश्चरायझर वापरू शकतो. त्याचप्रमाणे महिलांची त्वचा तेलकट असेल, तर त्या पुरुषांसाठी तयार केलेले हलके आणि ऑइल कंट्रोल करणारे उत्पादन वापरू शकतात.

३. फेसवॉश आणि मॉइश्चरायझर निवडताना काय पाहावे?

• फेसवॉश किंवा मॉइश्चरायझर खरेदी करताना त्यावरील लेबलपेक्षा त्यातील घटकांकडे लक्ष द्या.
• तेलकट त्वचा : हलके, नॉन-कॉमेडोजेनिक आणि जेल बेस्ड मॉइश्चरायझर निवडा.
• कोरडी त्वचा : हायलुरॉनिक ॲसिड आणि सेरामाइड्स असलेली उत्पादने उपयुक्त ठरू शकतात.
• संवेदनशील त्वचा : सुगंध नसलेली आणि सौम्य घटक असलेली उत्पादने निवडा.
• मुरुमांची समस्या : त्वचेला अनुकूल असलेली नॉन-कॉमेडोजेनिक उत्पादने वापरा.

नवीन उत्पादन वापरण्यापूर्वी त्वचेच्या छोट्या भागावर त्याची चाचणी करून पाहणेही महत्त्वाचे आहे.

४. मेकअप उत्पादनांमध्येही लिंगाचा फरक महत्त्वाचा नाही!

फाउंडेशन, कन्सीलर, लिप प्रोडक्ट्स आणि इतर मेकअप उत्पादनांच्या बाबतीतही हेच तत्त्व लागू होते. ही उत्पादने तयार करताना त्वचेचा रंग, उत्पादनाचा पोत, कव्हरेज आणि फिनिश यांसारख्या गोष्टी महत्त्वाच्या असतात.

उदाहरणार्थ, फाउंडेशन किंवा कन्सीलर निवडताना ते पुरुषांसाठी आहे की महिलांसाठी, यापेक्षा त्याचा शेड आपल्या त्वचेला जुळतो का, हे पाहणे गरजेचे आहे. त्यामुळे मेकअप उत्पादने वापरण्यासाठी लिंगाचे कोणतेही बंधन नाही.

५. स्किन केअरमध्ये बदलतेय विचारसरणी

पूर्वी सौंदर्यप्रसाधनांची विभागणी प्रामुख्याने महिला आणि पुरुष अशा दोन गटांत केली जात होती. मात्र, आता स्किन केअरच्या बाबतीत ही विचारसरणी बदलत आहे. चीन, दक्षिण कोरिया आणि थायलंडसारख्या देशांमध्ये सर्वांसाठी उपयुक्त असलेल्या सौंदर्य उत्पादनांना प्रोत्साहन दिले जात आहे. भारतातही पुरुषांमध्ये स्किन केअर आणि ग्रूमिंगबाबत जागरूकता वाढताना दिसत आहे.

६. स्किन केअर करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा

त्वचेची काळजी घेताना स्वतःच्या त्वचेचा प्रकार समजून घेणे सर्वात महत्त्वाचे आहे. त्वचा तेलकट आहे की कोरडी, संवेदनशील आहे की मुरुमांची समस्या आहे, यानुसार उत्पादने निवडावीत. नियमितपणे चेहरा स्वच्छ करणे, मॉइश्चरायझर लावणे आणि दिवसा सनस्क्रीन वापरणे या गोष्टींकडे लक्ष द्यावे. नवीन सीरम किंवा क्रीम वापरताना त्यातील घटक तपासावेत. त्वचेवर जळजळ किंवा ॲलर्जी जाणवल्यास उत्पादनाचा वापर थांबवावा.

थोडक्यात सांगायचे तर, स्किन केअर उत्पादनांवर महिला किंवा पुरुष असे लिहिले असले तरी त्यांचा वापर केवळ त्याच गटापुरता मर्यादित नाही. तुमच्या त्वचेचा प्रकार, समस्या आणि उत्पादनातील घटक यांचा विचार करून योग्य उत्पादन निवडणे अधिक महत्त्वाचे आहे. कारण त्वचेला उत्पादनावरील लेबल नव्हे, तर त्यातील घटक आणि त्यांची उपयुक्तता महत्त्वाची असते.