Bihar Elections 2025। बिहारमध्ये निवडणुकीचा बिगुल अधिकृतपणे वाजला आहे. निवडणूक आयोगाने ६ आणि ११ नोव्हेंबर रोजी मतदानाचे दोन टप्पे जाहीर केल्याने, एका महत्त्वाच्या राजकीय स्पर्धेसाठी मंच तयार झाला आहे. पण या महत्त्वाच्या स्पर्धेत कोणाचा वरचष्मा आहे?हे तर १४ नोव्हेंबरच्या निकालानेच समजून येणार आहे. मात्र या निवडणुकीत विजय कोणाचाही झाला तरी या विजयाची  काही मुख्य कारणं ठरू शकतात. त्याच कारणांविषयी जाणून घेऊ….

१. एनडीएसाठी अंकगणित आघाडी Bihar Elections 2025। 

कागदावरील राजकीय अंकगणिताच्या आधारित एनडीएला स्पष्ट फायदा मिळून शर्यत सुरू होते. सत्ताधारी एनडीए ही भाजप, जेडीयू, जीतन राम मांझी यांचा पक्ष, चिराग पासवान आणि उपेंद्र कुशवाह यांचा समावेश असलेली एक मोठी आघाडी आहे. ही आघाडी आरजेडी, काँग्रेस आणि डाव्या पक्षांचा समावेश असलेल्या विरोधी पक्षांपेक्षा संख्यात्मकदृष्ट्या मजबूत आहे.त्यामुळे आकडेवारीच्या दृष्टीने निवडणुकीत मोठा फरक पडू शकतो.

२. केमेस्ट्रीचे आव्हान

जागांबाबतचे गणित जरी एनडीएला अनुकूल असले तरी, जमिनीवरील राजकीय समीकरणे ही या निवडणुकीची स्पर्धा अधिक मनोरंजक करत आहे. आतापर्यंत समोर आलेल्या सर्वेक्षणात आरजेडीचे तेजस्वी यादव हे मुख्यमंत्रीपदासाठी सर्वात जास्त पसंतीचे पर्याय ठरले आहेत. परंतु, त्यांचे सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे आरजेडीच्या पारंपारिक मुस्लिम-यादव (एम-वाय) मतांच्या पलीकडे आपली व्याप्ती वाढवण्याची गरज आहे.

३. नितीश कुमार मुख्य फॅक्टर 

दुसरीकडे, मुख्यमंत्री नितीश कुमार २० वर्षांच्या सत्ताविरोधी लाटेचा सामना करत आहेत. त्यासोबतच  अलिकडच्या काळात त्यांच्यावर कमकुवत नेता म्हणूनही टीका करण्यात आली. मात्र नितीशकुमार हे त्यांच्या पक्षासाठी एक संपत्ती आणि जबाबदारी दोन्ही आहेत. नितीश यांच्याकडे पक्षाची संपत्ती म्हणून पाहिलं जात कारण त्यांना सुमारे १५% मते मिळतात, त्यासोबतच सत्ताविरोधी लाटेचा चेहरा असल्याने ते एक जबाबदारी देखील आहेत. म्हणूनच, महत्त्वाचा प्रश्न असा आहे की नितीश कुमार त्यांचे स्थान टिकवून ठेवू शकतील की आता कायमस्वरूपी जनतेच्या नापसंतीचा ठपका त्यांच्यावर पडेल हे या निकालातून स्पष्ट होईल.

४. कल्याणकारी योजना विरुद्ध सत्ताविरोधी भावना

मतदारांच्या चिंतेचे निराकरण करण्यासाठी, एनडीए सरकारने अलिकडच्या काही महिन्यांत महिला आणि तरुणांना लक्ष्य करून थेट रोख लाभ देण्याच्या योजनांची मालिका सुरू केली आहे. मतदारांना थेट पैसे पोहोचवण्याची ही रणनीती मध्य प्रदेश आणि महाराष्ट्रासारख्या इतर राज्यांमध्ये प्रभावी सिद्ध झाली आहे. अशा थेट कल्याणकारी लाभांमुळे पारंपारिक जातीय समीकरणे बिघडू शकतात आणि बिहारमधील सत्ताविरोधी भावनांना तोंड देण्यासाठी हे एक शक्तिशाली साधन बनू शकतात.

५. वाइल्डकार्ड प्रशांत किशोर Bihar Elections 2025। 

आता सगळ्यात शेवटी पण सर्वत अनपेक्षित पैलू म्हणजे राजकीय रणनीतीकार प्रशांत किशोर यांची या निवडणुकीतील एंट्री. या निवडणुकीत त्यांच्या मोठ्या मोहिमेने सर्वांचे लक्ष वेधले असले तरी, खरी परीक्षा त्या उत्साहाचे मतांमध्ये रूपांतर करणे आहे. जर त्यांच्या पक्षाला १० टक्क्यांहून अधिक मते मिळाली तर स्पर्धा बरीच कठीण होऊ शकते. २०२० ची निवडणूक फक्त १२,००० मतांच्या अगदी कमी फरकाने झाली असल्याने, किशोर यांची थोडीशी आघाडी देखील दोन्ही प्रमुख आघाड्यांकडून मते काढून अंतिम निकालात नाट्यमय घडामोडी घडू शकतात.  त्यामुळे या निवडणुकीला अधिक महत्व प्राप्त झाले आहे.

एकीकडे सत्ताधारी आपली सत्ता टिकवणून ठेवण्यासाठी शक्य तेवढे प्रयत्न करत आहे. तर दुसरीकडे विरोधी आघाडी सत्ता बळकावण्यासाठी जीवाचे रान करत असल्याचे दिसत आहे. आता या दोन्ही आघाड्यांना प्रशांत किशोर यांचा पक्ष कितपत टक्कर देऊ शकतो हे येत्या १४  नोव्हेंबरच्या निकालाने समजून येईलच…