सध्या देशभरात बिहार विधानसभा निवडणुकीची जोरदार चर्चा सुरू आहे. या निवडणुकीच्या तयारीचा आढावा घेण्यासाठी निवडणूक आयोगाचे अधिकारी नुकतेच दोन दिवसांच्या बिहार दौऱ्यावर गेले होते. या दौऱ्यादरम्यान आयोगाने विविध राजकीय पक्षांशी चर्चा करून निवडणूक प्रक्रियेचे नियोजन केले. मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांनी स्पष्ट केले की, बिहारमधील विशेष मतदार यादी संशोधन (एसआयआर) पूर्णपणे यशस्वी झाले आहे. त्याचबरोबर, बिहारमधील विधानसभा निवडणुका 22 नोव्हेंबर 2025 पूर्वी पार पडतील, अशी महत्त्वाची घोषणाही त्यांनी केली. बूथ व्यवस्थापनासाठी विशेष नियोजन ज्ञानेश कुमार यांनी सांगितले की, मतदारांच्या सोयीसाठी निवडणूक आयोगाने अनेक नाविन्यपूर्ण बदल लागू केले आहेत. यामध्ये तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर करून मतदान प्रक्रिया अधिक सुलभ आणि पारदर्शक करण्याचा प्रयत्न आहे. बूथवरील गर्दीचे व्यवस्थापन करण्यासाठी विशेष नियोजन करण्यात आले आहे. कोणत्याही मतदान केंद्रावर 1200 पेक्षा जास्त मतदार नसतील, याची काळजी घेतली जाईल. याव्यतिरिक्त, मतदारांना आता मतदान केंद्रावर मोबाईल फोन नेण्याची परवानगी देण्यात आली आहे. तसेच, पोलिंग एजंटना मतदान केंद्रापासून 100 मीटर अंतरावर बसण्याची मुभा देण्यात आली आहे, ज्यामुळे त्यांना प्रक्रियेचे निरीक्षण करणे सोयीचे होईल. EVM वर रंगीत छायाचित्र आणि लाइव्ह-स्ट्रीमिंग निवडणूक प्रक्रियेत पारदर्शकता आणण्यासाठी आयोगाने आणखी काही महत्त्वाचे बदल जाहीर केले आहेत. ज्ञानेश कुमार यांनी सांगितले की, EVM मशीनवर उमेदवारांचे रंगीत छायाचित्र प्रदर्शित केले जाईल, ज्यामुळे मतदारांना उमेदवार ओळखणे सोपे होईल. याशिवाय, सर्व मतदान केंद्रांवर निवडणूक प्रक्रियेचे लाइव्ह-स्ट्रीमिंग केले जाईल. मतदार यादीतील सर्व माहिती स्पष्ट आणि सुटसुटीत असेल, जेणेकरून मतदारांचा कोणताही गोंधळ होणार नाही. निवडणूक आयोगाने एक वन-स्टॉप डिजिटल प्लॅटफॉर्म विकसित केले आहे, ज्याद्वारे मतदारांना निवडणुकीशी संबंधित सर्व माहिती सहज उपलब्ध होईल. बिहारमधील यशस्वी एसआयआर पाहता, आता ही प्रक्रिया देशभरात राबवली जाणार आहे. घर क्रमांक शून्य: निवडणूक आयुक्तांचे स्पष्टीकरण मतदार यादीत काही ठिकाणी एकाच घर क्रमांकावर अनेक मतदारांची नावे असणे किंवा काही मतदारांचा घर क्रमांक शून्य असणे यावरून प्रश्न उपस्थित झाले होते. याबाबत स्पष्टीकरण देताना ज्ञानेश कुमार म्हणाले, “काही लोकांकडे स्वत:ची घरे नाहीत, त्यामुळे त्यांचा घर क्रमांक शून्य असा नमूद केला आहे. जर कोणत्याही राजकीय पक्षाला असे वाटत असेल की पात्र मतदार वगळले गेले आहेत किंवा अपात्र मतदार यादीत समाविष्ट आहेत, तर ते याबाबत अर्ज करू शकतात.” आयोगाने याबाबत पूर्ण पारदर्शकता ठेवण्याचे आश्वासन दिले आहे. मतदारांना मतदानाचे आवाहन मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांनी बिहारच्या जनतेला आगामी निवडणुकीत मोठ्या संख्येने मतदान करण्याचे आवाहन केले आहे. ते म्हणाले, “लोकशाहीच्या या उत्सवात प्रत्येक मतदाराने सहभागी होऊन आपला हक्क बजावावा.” बिहार दौऱ्यादरम्यान ज्ञानेश कुमार यांच्यासोबत निवडणूक आयुक्त एस.एस. संधू आणि विनीत जोशी उपस्थित होते.
