Who is Crown Prince Reza Pahlavi: इराणमधील विस्कळीत झालेली अर्थव्यवस्था आणि वाढत्या महागाईमुळे जनतेचा संताप अनावर झाला असून, सध्या तिथे सरकारविरोधी आंदोलनांनी हिंसक वळण घेतले आहे. सर्वोच्च नेते खामनेई यांच्या प्रशासनाने हे आंदोलन दडपण्याचे सर्वतोपरी प्रयत्न केले, परंतु आंदोलकांचा जोर कमी होण्याऐवजी वाढतच चालला आहे. आता या आंदोलनाचे रूपांतर एका व्यापक राजकीय चळवळीत झाले असून, इराणचे शेवटचे शाह मोहम्मद रझा पहलवी यांचे पुत्र रझा पहलवी यांनी या संघर्षात उडी घेतली आहे. त्यांनी देशात मोठ्या प्रमाणावर सत्तापरिवर्तनाचे आवाहन केले असून इराणमध्ये धर्मनिरपेक्ष लोकशाही प्रस्थापित व्हावी, अशी मागणी केली आहे. रझा पहलवी हे इराणच्या राजघराण्यातील वारसदार आहेत. १९७९ च्या ऐतिहासिक इस्लामिक क्रांतीपूर्वी ते इराणचे ‘क्राउन प्रिन्स’ म्हणून ओळखले जात होते. वयाच्या १७ व्या वर्षी ते लष्करी प्रशिक्षणासाठी अमेरिकेला गेले असताना इराणमध्ये सत्तापालट झाला आणि त्यांच्या कुटुंबाला देश सोडून परागंदा व्हावे लागले. तेव्हापासून ते निर्वासित जीवन जगत असून सध्या अमेरिकेतून इराणमधील लोकशाहीसाठी प्रयत्न करत आहेत. सध्या सुरू असलेल्या निदर्शनांमध्ये काही आंदोलक चक्क जुन्या राजेशाहीच्या पुनरागमनाच्या घोषणा देत असल्याने सर्वांचे लक्ष पुन्हा एकदा पहलवी कुटुंबाकडे वळले आहे. पहलवी यांच्या आवाहनानंतर तेहरानच्या रस्त्यांवर निदर्शकांनी मोठी गर्दी केली आहे. ‘हुकूमशाही मुर्दाबाद’ आणि ‘इस्लामिक प्रजासत्ताक संपवा’ अशा घोषणांनी राजधानीचा परिसर दणाणून गेला आहे. वाढता जनक्षोभ पाहून इराण सरकारने अनेक शहरांमधील इंटरनेट आणि संपर्काची साधने खंडित केली आहेत, जेणेकरून आंदोलकांना संघटित होता येणार नाही. या गंभीर परिस्थितीत अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी आंदोलकांना पाठिंबा जाहीर केला असून, इराण सरकारने जनतेवर हिंसाचार केल्यास अमेरिका गप्प बसणार नाही, असा इशारा दिला आहे. राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांच्या या भूमिकेचे रझा पहलवी यांनी स्वागत केले असून त्यांचे आभार मानले आहेत. जागतिक स्तरावरून मिळणारा हा पाठिंबा इराणी जनतेसाठी महत्त्वाचा असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे. इराणमधील हे आंदोलन आता केवळ आर्थिक मागण्यांपुरते मर्यादित राहिले नसून, ते संपूर्ण सत्तापालटाच्या दिशेने वाटचाल करत असल्याचे चित्र दिसत आहे.
