इस्लामाबाद – इंडोनेशियाचे अध्यक्ष प्रबोवो सुबियांतो यांच्याकडून धक्का बसल्यानंतर पाकिस्तान आता तुर्की आणि अझरबैजानकडे वळतो आहे. एवढेच नाही तर पाकिस्तान आपल्या दोन्ही पारंपारिक मित्रांना आपल्या बाजूने आणण्यासाठी आणखी एक पाऊल पुढे टाकत आहे. इंडोनेशियाचे राष्ट्राध्यक्ष सुबियांतो यांनी भारताचे प्रजासत्ताक दिनाचे निमंत्रण स्वीकारल्यानंतर इस्लामाबादचा दौरा पुढे ढकलला होता. हे इस्लामाबादसाठी एक धक्का असल्याचे म्हटले जाते आहे.

त्यामुळेच आता पाकिस्तान पुन्हा एकदा जुन्या मित्रांकडे पाहत आहे. गेल्या आठवड्यात, अझरबैजानचे संरक्षण उद्योग मंत्री वुगर मुस्तफायेव यांनी संरक्षण उद्योगात सहकार्याच्या शक्यतांचा शोध घेण्यासाठी इस्लामाबादला भेट दिली. बाकू आणि इस्लामाबाद दोघेही संयुक्त सरावांच्या पलीकडे संरक्षण भागीदारी वाढवू इच्छितात, असे मानले जाते आहे. या संदर्भात, पाकिस्तान सशस्त्र दलांचे महासंचालक मेजर जनरल अब्दुल्ला काशिफ यांनी भागीदारीबद्दल चर्चा करण्यासाठी बाकूला भेट दिली.

अझरबैजानी मीडियाच्या वृत्तानुसार, पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी मुस्तफायेव यांची भेट घेतली. पाकिस्तान आणि अझरबैजानमधील संबंध मजबूत आणि वैविध्यपूर्ण करण्यासाठी दोन्ही बाजूंनी त्यांच्या सामायिक वचनबद्धतेची पुष्टी केली. २३-२४ जानेवारी रोजी झालेल्या पाकिस्तान-अझरबैजान संयुक्त मंत्रीस्तरीय आयोगाच्या ८ व्या सत्राचे सह-अध्यक्षपद भूषविण्यासाठी मुस्तफायेव इस्लामाबादमध्ये होते.

काशिफ यांच्या बाकू भेटीदरम्यान, दोन्ही बाजूंनी समन्वय वाढवण्यासाठी अझरबैजान आणि पाकिस्तानच्या भूदलात कर्मचारी चर्चा आयोजित करण्याच्या निर्देशावर स्वाक्षरी केल्याचे वृत्त आहे. यासोबतच, अझरबैजानची राज्य सीमाशुल्क समिती आणि पाकिस्तान सीमाशुल्क सेवा यांच्यात प्रगत इलेक्ट्रॉनिक डेटा इंटरचेंज स्थापित करण्यासाठी सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी करण्याचे काम जलद करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

एर्दोगान पाकिस्तानला येणार
दरम्यान, तुर्कीचे अध्यक्ष रेसेप तैयिप एर्दोगान पुढील महिन्याच्या अखेरीस पाकिस्तानला भेट देणार आहेत. सर्वांचे लक्ष एर्दोगान यांच्या काश्मीर भूमिकेवर असेल. गेल्या काही काळापासून, एर्दोगान यांनी काश्मीरबाबत पाकिस्तानच्या भूमिकेशी फारकत घेतली आहे. विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की हे भारताच्या मोठ्या बाजारपेठेत वाटा मिळवण्याच्या तुर्कीयेच्या धोरणाचे लक्षण असू शकते. गेल्या वर्षी, तुर्कीला ब्रिक्स भागीदारी यंत्रणेत सामील होण्यासाठी भारताचा पाठिंबा मिळाला होता. याशिवाय, तुर्कीये दक्षिण आशियात, विशेषतः बांगलादेशमध्ये आपली उपस्थिती वाढवू इच्छिते.