Aadhaar Update : आधार कार्डवरील नाव चुकीचे असल्यास किंवा लग्न, घटस्फोट अथवा अन्य कारणामुळे नाव बदलले असल्यास ते अपडेट करता येते. भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरणाने (UIDAI) नाव बदलण्यासाठी परिस्थितीनुसार वेगवेगळ्या कागदपत्रांची तरतूद केली आहे. त्यामुळे आधारमध्ये नाव अपडेट करण्यापूर्वी आपल्या प्रकरणासाठी कोणते कागदपत्र आवश्यक आहे, हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.

आधारवरील नाव अपडेट करणे का आवश्यक?

आधार हे देशातील महत्त्वाचे ओळखपत्र आहे. बँकिंग, सरकारी योजना, सिमकार्ड, आर्थिक व्यवहार यांसह अनेक कामांसाठी त्याचा वापर होतो. त्यामुळे आधारवरील नाव आणि इतर कागदपत्रांवरील माहिती अचूक असणे गरजेचे आहे. माहितीमध्ये तफावत असल्यास पडताळणीच्या वेळी अडचणी येऊ शकतात.

लग्नानंतर नाव किंवा आडनाव बदलल्यास

लग्नानंतर नाव किंवा आडनाव बदलायचे असल्यास विवाह प्रमाणपत्राचा वापर करता येतो. प्रकरणानुसार ओळख, पत्ता आणि नातेसंबंधाचा पुरावाही द्यावा लागू शकतो.

विवाह प्रमाणपत्रावर फोटो नसल्यास जुन्या नावावरील फोटो असलेले वैध ओळखपत्रही सादर करावे लागू शकते.

घटस्फोटानंतर नाव कसे बदलायचे?

घटस्फोटानंतर जुन्या नावावर परत जायचे असल्यास किंवा नावात बदल करायचा असल्यास कौटुंबिक न्यायालयाने दिलेला घटस्फोटाचा आदेश महत्त्वाचा दस्तऐवज ठरू शकतो.

घटस्फोटाच्या आदेशावर फोटो नसल्यास जुन्या नावावरील फोटोयुक्त वैध ओळखपत्र द्यावे लागू शकते.

लग्न किंवा घटस्फोटाशिवाय पूर्ण नाव बदलायचे असल्यास

लग्न किंवा घटस्फोटाव्यतिरिक्त स्वतःच्या इच्छेने नाव किंवा पूर्ण नाव बदलायचे असल्यास गॅझेट अधिसूचना आवश्यक असते. अशा बदलासाठी गॅझेट नोटिफिकेशन हे प्रमुख कागदपत्र आहे.

मात्र, या गॅझेट अधिसूचनेच्या आधारे आधारमधील इतर माहिती बदलता येत नाही. उदाहरणार्थ, पत्ता किंवा जन्मतारीख बदलण्यासाठी त्याचा पुरावा म्हणून गॅझेटचा वापर करता येणार नाही.

आधारवरील नाव अपडेट करण्याची प्रक्रिया

नाव बदलण्याचे कारण लक्षात घेऊन आवश्यक कागदपत्रे तयार करावीत. त्यानंतर आधार अपडेटसाठी निर्धारित प्रक्रियेनुसार अर्ज करता येतो.

अर्जामध्ये योग्य माहिती भरल्यानंतर आधार केंद्रावर अधिकारी कागदपत्रे आणि अर्जाची पडताळणी करतात. त्यानंतर अपडेट विनंती प्रक्रिया केली जाते.

नाव अपडेटसाठी निर्धारित शुल्क आकारले जाते. अर्ज पूर्ण झाल्यानंतर मिळणाऱ्या पावतीवर Update Request Number (URN) दिलेला असतो. या क्रमांकाच्या मदतीने आधार अपडेटच्या अर्जाची स्थिती तपासता येते.

महत्त्वाचे : आधारमध्ये नाव बदलण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे ही बदलाच्या कारणानुसार वेगवेगळी असतात. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी UIDAIच्या सध्याच्या मान्य कागदपत्रांची यादी तपासणे आवश्यक आहे.