Cold Drink Side Effects: उन्हाळा असो किंवा पावसाळा, थंडगार कोल्ड ड्रिंक पिण्याचा मोह अनेकांना आवरत नाही. पार्टी, प्रवास, हॉटेल किंवा घरी पाहुणे आले की कोल्ड ड्रिंक हमखास असते. मात्र, कोल्ड ड्रिंकची चव जितकी छान वाटते, तितकेच त्याचे अतिसेवन आरोग्यासाठी त्रासदायक ठरू शकते. कोल्ड ड्रिंकमध्ये नेमके काय असते? त्याचे जास्त सेवन केल्यास शरीरावर कोणते परिणाम होतात? लहान मुलांनी कोल्ड ड्रिंक प्यावे का? जाणून घेऊया याबाबत महत्त्वाच्या गोष्टी.

कोल्ड ड्रिंकमध्ये नेमके काय असते?

कोल्ड ड्रिंक हे प्रामुख्याने पाण्यापासून तयार केले जाते. त्यामध्ये कार्बन डायऑक्साइड वायू मिसळला जातो. त्यामुळे कोल्ड ड्रिंक उघडताना त्यातून बुडबुडे आणि फेस बाहेर येतो. याशिवाय कोल्ड ड्रिंकमध्ये उत्पादनानुसार साखर, गोडवा देणारे पदार्थ, वेगवेगळे फ्लेवर्स, रंग आणि इतर खाद्यपदार्थांमध्ये वापरले जाणारे घटक असू शकतात.

काही कोल्ड ड्रिंकमध्ये कॅफिनही असते. त्यामुळे प्रत्येक कोल्ड ड्रिंकचे घटक सारखे असतीलच असे नाही. कोणत्या पेयामध्ये किती साखर, कॅफिन किंवा इतर घटक आहेत, हे जाणून घेण्यासाठी बाटलीवरील माहिती वाचणे आवश्यक आहे.

कोल्ड ड्रिंकमधील साखर ठरू शकते धोकादायक

कोल्ड ड्रिंकच्या अतिसेवनामध्ये सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे त्यातील साखर. अनेक सामान्य कोल्ड ड्रिंकमध्ये मोठ्या प्रमाणात साखर असते. त्यामुळे शरीरात अतिरिक्त कॅलरीज जाऊ शकतात. जास्त प्रमाणात साखर असलेली पेये नियमित प्यायल्यास वजन वाढण्याचा धोका निर्माण होऊ शकतो. याशिवाय दात किडण्याची शक्यताही वाढते. विशेष म्हणजे, कोल्ड ड्रिंकमधून शरीराला ऊर्जा मिळत असली तरी त्यातून आवश्यक जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि इतर पोषक घटक पुरेशा प्रमाणात मिळत नाहीत.

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) शिफारशीनुसार, आहारातील मुक्त साखरेचे प्रमाण एकूण दैनंदिन ऊर्जेच्या १० टक्क्यांपेक्षा कमी असावे. शक्य असल्यास ते ५ टक्क्यांपर्यंत मर्यादित ठेवणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते.

कोल्ड ड्रिंक प्यायल्याने पोटात गॅस होतो का?

कोल्ड ड्रिंकमध्ये कार्बन डायऑक्साइड वायू मिसळलेला असतो. त्यामुळे काही जणांना कोल्ड ड्रिंक प्यायल्यानंतर पोट फुगणे, ढेकर येणे किंवा अस्वस्थ वाटणे अशा समस्या जाणवू शकतात. प्रत्येक व्यक्तीच्या शरीराची प्रतिक्रिया वेगवेगळी असते. काहींना थोडेसे कोल्ड ड्रिंक प्यायल्यानंतरही त्रास होऊ शकतो, तर काहींना कोणतीही समस्या जाणवत नाही. मात्र, वारंवार पोट फुगण्याचा त्रास होत असल्यास अशा पेयांचे सेवन कमी करणे फायदेशीर ठरू शकते.

रोज कोल्ड ड्रिंक पिणे टाळावे का?

अनेकांना जेवणासोबत किंवा तहान लागल्यानंतर कोल्ड ड्रिंक पिण्याची सवय असते. मात्र, रोज कोल्ड ड्रिंक प्यायल्याने शरीरातील साखरेचे प्रमाण वाढू शकते. विशेषतः दिवसभरात अनेक वेळा गोड पेये प्यायल्यास अतिरिक्त साखर आणि कॅलरीज शरीरात जाण्याची शक्यता असते. त्यामुळे कोल्ड ड्रिंक रोजच्या सवयीचा भाग बनवण्याऐवजी त्याचे सेवन मर्यादित ठेवणे योग्य ठरते. तहान भागवण्यासाठी साधे पाणी हा अधिक चांगला पर्याय आहे.

शुगर फ्री कोल्ड ड्रिंक खरंच आरोग्यासाठी चांगले असते का?

बाजारात सध्या शुगर फ्री किंवा झिरो शुगर कोल्ड ड्रिंकचे अनेक पर्याय उपलब्ध आहेत. या पेयांमध्ये साखरेऐवजी साखरेला पर्याय म्हणून गोडवा देणारे पदार्थ वापरले जातात. मात्र, शुगर फ्री असल्यामुळे एखादे पेय पूर्णपणे पौष्टिक किंवा आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरते असे नाही. त्यामुळे अशा पेयांचेही अतिसेवन टाळावे. संतुलित आहार आणि पुरेसे पाणी यांना प्राधान्य देणे महत्त्वाचे आहे.

लहान मुलांनी कोल्ड ड्रिंक पिणे टाळावे

लहान मुलांना कोल्ड ड्रिंकची चव आवडते. मात्र, त्यांच्या आहारात अशा गोड पेयांचे प्रमाण जास्त असल्यास एकूण साखरेचे सेवन वाढू शकते. त्यामुळे लहान मुलांना कोल्ड ड्रिंक देण्याऐवजी पाणी, दूध आणि वयानुसार योग्य पौष्टिक पेये देणे अधिक फायदेशीर ठरते. जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार, दोन वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या मुलांना साखर असलेली पेये देऊ नयेत. मोठ्या मुलांमध्येही अशा पेयांचे सेवन मर्यादित ठेवणे आवश्यक आहे.

कोल्ड ड्रिंक प्यावे की नाही?

कोल्ड ड्रिंक कधीतरी मर्यादित प्रमाणात पिणे आणि दररोज अनेक वेळा पिणे यामध्ये फरक आहे. कोल्ड ड्रिंक घेताना त्यातील साखरेचे प्रमाण, कॅफिन आणि इतर घटकांची माहिती तपासणे गरजेचे आहे. आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी पाणी पिण्याला प्राधान्य द्या. कोल्ड ड्रिंकचे अतिसेवन टाळा आणि संतुलित आहाराची सवय लावा. कारण चव महत्त्वाची असली, तरी आरोग्याची काळजी घेणेही तितकेच आवश्यक आहे.