Morning Routine: आजच्या धावपळीच्या जीवनात अनेकजण तणाव, थकवा आणि आरोग्याच्या समस्यांनी त्रस्त आहेत. त्यामुळे दिवसाची सुरुवात योग्य पद्धतीने करणे खूप गरजेचे मानले जाते. आयुर्वेदामध्ये सकाळच्या सवयींना “दिनचर्या” असे म्हटले जाते. तज्ज्ञांच्या मते, रोज सकाळी काही चांगल्या सवयी अंगीकारल्यास शरीर, मन आणि बुद्धी निरोगी राहण्यास मदत होते.

उठल्यावर कोमट पाणी पिणे फायदेशीर  (Morning Routine)

सकाळी उठल्यानंतर १ ते २ ग्लास कोमट पाणी पिण्याचा सल्ला दिला जातो. आयुर्वेदात याला “उषःपान” असे म्हटले जाते.

फायदे :

• पोट साफ होण्यास मदत होते
• शरीरातील विषारी द्रव्ये बाहेर पडतात
• पचनक्रिया सुधारते
• त्वचा आणि लिव्हर निरोगी राहते

दात आणि जिभेची स्वच्छता महत्त्वाची

सकाळी उठल्यानंतर दात घासणे आणि जिभेची स्वच्छता करणे आवश्यक मानले जाते.

फायदे :

• तोंडातील जंतू कमी होतात
• दुर्गंधी दूर होते
• पचनशक्ती सुधारते

प्राणायामामुळे तणाव कमी होतो

तज्ज्ञांच्या मते, सकाळी १० ते १५ मिनिटे प्राणायाम केल्यास शरीर आणि मन दोन्ही निरोगी राहतात.

प्राणायामाचे प्रकार :

• अनुलोम-विलोम
• कपालभाती
• भ्रामरी

फायदे :

• फुफ्फुसे मजबूत होतात
• मेंदूला अधिक ऑक्सिजन मिळतो
• तणाव कमी होतो

चालणे आणि व्यायाम आरोग्यासाठी गरजेचे

रोज सकाळी २० ते ३० मिनिटे चालणे किंवा हलका व्यायाम करणे फायदेशीर ठरते.

फायदे :

• हृदय निरोगी राहते
• वजन नियंत्रणात राहते
• मधुमेह आणि रक्तदाब कमी होण्यास मदत होते
• ध्यानामुळे मन शांत राहते

सकाळी काही वेळ शांत बसून ध्यान केल्यास मानसिक आरोग्य सुधारते.

फायदे :

• मन शांत होते
• एकाग्रता वाढते
• निर्णयक्षमता सुधारते

तज्ज्ञांच्या मते, रोज सकाळी या सवयी अंगीकारल्यास शरीर तंदुरुस्त राहण्यासोबतच मानसिक आरोग्यही चांगले राहते. त्यामुळे प्रत्येकाने दिवसाची सुरुवात हेल्दी दिनचर्येसह करण्याचा प्रयत्न करावा. (Dr. Chaitanya Deshmukhe, BAMS Genaral Physician)