Marathi School : राज्यातील मराठी शिक्षण व्यवस्थेसाठी गंभीर चित्र समोर आले आहे. कोकण, विदर्भ, पश्चिम महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि उत्तर महाराष्ट्र या पाचही विभागांतील तब्बल २५५ मराठी शाळा बंद झाल्याची माहिती सरकारने विधानसभेतील लेखी प्रश्नोत्तरातून दिली आहे. घटती विद्यार्थीसंख्या आणि पालकांचा वाढता इंग्रजी माध्यमाकडे कल ही यामागील प्रमुख कारणे असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे. इंग्रजी माध्यमाकडे पालकांचा वाढता ओढा गेल्या काही वर्षांत शिक्षण क्षेत्रात मोठे बदल झाले आहेत. रोजगाराच्या वाढत्या संधी, स्पर्धात्मक परीक्षांची तयारी आणि जागतिक स्तरावर संवाद कौशल्य विकसित करण्यासाठी अनेक पालक इंग्रजी माध्यमाला प्राधान्य देत आहेत. परिणामी ग्रामीण व निमशहरी भागातील मराठी शाळांमध्ये पटसंख्या सातत्याने घटत आहे. कमी विद्यार्थीसंख्येमुळे काही शाळा एकत्रित करण्यात आल्या, तर काही पूर्णतः बंद करण्याचा निर्णय घ्यावा लागला. कोणत्या भागांमध्ये सर्वाधिक परिणाम? सरकारच्या माहितीनुसार, राज्यातील सर्व विभागांत या शाळा बंद झाल्या आहेत. विशेषतः ग्रामीण भागात लोकसंख्येतील बदल व स्थलांतर, खासगी इंग्रजी शाळांची वाढ, पालकांची बदलती शैक्षणिक अपेक्षा यांचा मोठा परिणाम मराठी माध्यमावर झाला आहे. शासनाच्या उपाययोजना मराठी शाळा टिकाव्यात यासाठी शासनाने काही उपक्रम राबवले असल्याचे लेखी उत्तरात नमूद करण्यात आले आहे. इयत्ता १ ते ८ पर्यंत मोफत पाठ्यपुस्तके मोफत गणवेश व शैक्षणिक साहित्य कमी पटाच्या शाळांसाठी विशेष योजना शिक्षणाची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी विविध उपक्रम डिजिटल शिक्षण साधनांची उपलब्धता मात्र या उपाययोजनांचा प्रत्यक्ष परिणाम कितपत होतो, याकडे लक्ष लागले आहे. मराठी शिक्षणासमोर मोठे आव्हान शिक्षणतज्ज्ञांच्या मते, मराठी भाषा व संस्कृती जपण्यासाठी मराठी माध्यमाच्या शाळा टिकणे अत्यंत आवश्यक आहे. मात्र बदलत्या शैक्षणिक प्रवाहात स्पर्धात्मक व गुणवत्तापूर्ण शिक्षण देणे ही काळाची गरज आहे. आधुनिक सुविधा, कौशल्याधारित अभ्यासक्रम आणि तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर केल्यास परिस्थिती सुधारू शकते.