Paneer vs Eggs: प्रथिनांनी भरपूर आहार घ्यायचा म्हटले की सर्वप्रथम पनीर आणि अंडी यांचीच चर्चा होते. शाकाहारी लोकांसाठी पनीर हा प्रथिनांचा उत्तम स्रोत मानला जातो, तर मांसाहारींसाठी अंडी हा सर्वात लोकप्रिय पर्याय आहे. दोन्ही पदार्थ सहज उपलब्ध होतात, पटकन तयार होतात आणि नाश्त्यापासून ते रात्रीच्या जेवणापर्यंत आहारात समाविष्ट करता येतात. मात्र, 100 ग्रॅम पनीर आणि 2 उकडलेली अंडी यापैकी नेमके कोणते अधिक पौष्टिक आहे, मसल्स वाढवण्यासाठी कोणता पर्याय चांगला आहे आणि वजन कमी करण्यासाठी काय खावे, असा प्रश्न अनेकांना पडतो.

100 ग्रॅम पनीर आणि 2 उकडलेल्या अंड्यांमध्ये किती प्रथिने असतात?

दोन उकडलेल्या अंड्यांमधून साधारण 13 ग्रॅम प्रथिने मिळतात. याशिवाय त्यात 10 ते 11 ग्रॅम फॅट आणि सुमारे 155 ते 160 कॅलरीज असतात. अंड्यांमध्ये व्हिटॅमिन B12, व्हिटॅमिन D, कोलीन आणि सेलेनियमसारखे महत्त्वाचे पोषक घटकही भरपूर प्रमाणात असतात.

दुसरीकडे, 100 ग्रॅम पनीरमध्ये जवळपास 18 ग्रॅम प्रथिने असतात. त्यामुळे प्रथिनांच्या प्रमाणात पनीर अंड्यांपेक्षा पुढे आहे. मात्र, त्यात 19 ते 21 ग्रॅम फॅट आणि सुमारे 265 कॅलरीज असतात. पनीरमध्ये कॅल्शियम आणि फॉस्फरस मुबलक प्रमाणात असल्याने हाडे मजबूत ठेवण्यासाठी ते उपयुक्त ठरते. मात्र, अंड्यांच्या तुलनेत त्यात काही जीवनसत्त्वांचे प्रमाण कमी असते.

मसल्स वाढवण्यासाठी काय अधिक फायदेशीर?

जर तुमचे उद्दिष्ट मसल्स तयार करणे असेल, तर पनीर हा चांगला पर्याय ठरू शकतो. त्यामध्ये प्रथिनांचे प्रमाण अधिक असल्याने स्नायूंच्या वाढीस मदत होते. विशेषतः शाकाहारी लोकांसाठी पनीर हा उत्तम प्रोटीनयुक्त आहार आहे. अधिक ऊर्जा आणि स्नायूंची वाढ हवी असेल, तर योग्य प्रमाणात पनीर खाणे फायदेशीर ठरते.

दुसरीकडे, अंड्यांमध्ये उच्च दर्जाचे संपूर्ण प्रथिन असते. त्यात शरीराला आवश्यक असलेले सर्व अमिनो अॅसिड मिळतात. त्यामुळे व्यायामानंतर स्नायूंची दुरुस्ती आणि पुनर्बांधणी जलद होण्यास अंडी मदत करतात.

वजन कमी करायचे असेल तर काय निवडाल?

तज्ज्ञांच्या मते, वजन कमी करण्याचा प्रयत्न करणाऱ्यांसाठी उकडलेली अंडी अधिक चांगला पर्याय ठरू शकतात. कारण त्यामध्ये पनीरच्या तुलनेत कमी कॅलरीज आणि कमी फॅट असते. अंडी खाल्ल्यानंतर बराच वेळ पोट भरल्यासारखे वाटते, त्यामुळे वारंवार भूक लागत नाही आणि अतिरिक्त खाणे टाळता येते. त्यामुळे वजन नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होते.

पनीरमध्ये कॅलरीज आणि फॅटचे प्रमाण अधिक असल्याने त्याचे सेवन प्रमाणात करणे गरजेचे आहे. ज्यांना अधिक ऊर्जा हवी आहे किंवा वजन वाढवायचे आहे, त्यांच्यासाठी पनीर अधिक फायदेशीर ठरू शकते.

 

पचनाच्या दृष्टीने कोणता पर्याय चांगला?

अंडी आणि पनीर या दोन्हींच्या पचन प्रक्रियेत फरक असतो. अंड्यांतील प्रथिने शरीर सहजपणे शोषून घेते. त्यामुळे त्यांचे पचन लवकर होते आणि व्यायामानंतर स्नायूंना त्वरित पोषण मिळते. म्हणूनच अनेक फिटनेस तज्ज्ञ वर्कआउटनंतर अंडी खाण्याचा सल्ला देतात.

पनीरमध्ये ‘केसीन’ नावाचे प्रथिन असते. हे प्रथिन हळूहळू पचते आणि शरीराला दीर्घकाळ अमिनो अॅसिडचा पुरवठा करत राहते. त्यामुळे स्नायूंची रिकव्हरी दीर्घकाळ सुरू राहते. मात्र, ज्यांना लॅक्टोजची अॅलर्जी किंवा दूध पचत नसेल, त्यांनी पनीरचे सेवन काळजीपूर्वक करावे.

निष्कर्ष काय?

पनीर आणि अंडी दोन्हीही आरोग्यासाठी फायदेशीर आहेत. तुमचा आहार, जीवनशैली आणि फिटनेसचे उद्दिष्ट यानुसार योग्य पर्याय निवडणे महत्त्वाचे आहे. मसल्स वाढवण्यासाठी पनीर आणि अंडी दोन्ही प्रभावी आहेत. वजन कमी करायचे असल्यास उकडलेली अंडी अधिक उपयुक्त ठरू शकतात, तर शाकाहारींसाठी पनीर हा उत्कृष्ट प्रोटीनचा स्रोत आहे. त्यामुळे कोणताही पदार्थ अति प्रमाणात न खाता संतुलित आहाराचा भाग म्हणून त्यांचा समावेश करणे हेच सर्वात योग्य ठरेल.