Inflation : सर्वसामान्यांच्या घरखर्चात आता आणखी वाढ होण्याची शक्यता आहे. गेल्या काही महिन्यांत दूध, तूप, लोणी, दही, साबण, डिटर्जंट आणि सिगारेटसह अनेक वस्तूंच्या किमती वाढल्या आहेत. अमूल, मदर डेअरी आणि नंदिनी या कंपन्यांनी दूध दरात वाढ केली आहे. तर हिंदुस्तान युनिलिव्हरने (HUL) सर्फ एक्सेल, रिन आणि व्हील यांसारख्या उत्पादनांच्या किमती बदलल्या आहेत.

याशिवाय व्यावसायिक गॅस सिलिंडर आणि विमान इंधनही महागले आहे. त्यामुळे आधीच महागाईचा सामना करणाऱ्या नागरिकांच्या मासिक बजेटवर आणखी ताण येऊ शकतो. कोणत्या वस्तूच्या किमती किती वाढल्या आणि त्याचा खिशावर काय परिणाम होणार, हे समजून घेऊया.

मदर डेअरीच्या दूध दरात २ ते ४ रुपयांची वाढ –

दिल्ली आणि राष्ट्रीय राजधानी परिसरात (एनसीआर) मदर डेअरीने १२ नोव्हेंबरपासून दूध दरात प्रतिलिटर २ ते ४ रुपयांची वाढ केली आहे. दूध खरेदीचा खर्च आणि शेतकऱ्यांना द्यावी लागणारी रक्कम वाढल्यामुळे हा निर्णय घेण्यात आल्याचे कंपनीने स्पष्ट केले आहे. मदर डेअरीकडून दिल्ली-एनसीआरमध्ये दररोज सुमारे ३५ लाख लिटर दूध विकले जाते. कंपनीने यापूर्वी मे २०२६ मध्ये दूध दरात बदल केला होता.

अमूलचे दूधही महागले –

मदर डेअरीनंतर अमूलच्या ग्राहकांनाही आता दूध खरेदीसाठी अधिक पैसे मोजावे लागणार आहेत. गुजरात को-ऑपरेटिव्ह मिल्क मार्केटिंग फेडरेशनने (GCMMF) १२ नोव्हेंबरपासून पिशवीबंद दुधाच्या किमती वाढवल्या आहेत. दूध प्रकार आणि पॅकच्या आकारानुसार साधारण ४ ते ५ टक्क्यांनी दर वाढले आहेत.

जनावरांचा चारा, पॅकेजिंग, इंधन आणि इतर उत्पादन खर्च वाढल्यामुळे हा निर्णय घ्यावा लागल्याचे कंपनीने सांगितले आहे. दरवाढीतून मिळणाऱ्या अतिरिक्त उत्पन्नाचा मोठा हिस्सा दूध उत्पादक शेतकऱ्यांना चांगला मोबदला देण्यासाठी वापरण्यात येणार असल्याचेही कंपनीने स्पष्ट केले आहे.

नंदिनी दूध आणि दहीही महागले –

कर्नाटकातील नंदिनी ब्रँडच्या दूध दरात १ नोव्हेंबरपासून बदल करण्यात आला आहे. वेगवेगळ्या प्रकारच्या दुधाच्या दरात प्रतिलिटर ८ ते १२ रुपयांपर्यंत वाढ झाली आहे. दूध उत्पादक शेतकऱ्यांना खरेदीपोटी दिल्या जाणाऱ्या रकमेत वाढ करणे हे यामागील प्रमुख कारण आहे.

याशिवाय पॅकेजिंग, वाहतूक आणि इंधनाचा खर्चही वाढला आहे. राज्यातील दुष्काळी परिस्थिती आणि दुधाच्या पुरवठ्यात झालेली घट यांचाही दरवाढीवर परिणाम झाल्याचे सांगितले जात आहे. नंदिनीच्या दह्याच्या किमतीतही वाढ करण्यात आली आहे.

अमूलचे तूप आणि लोणी खरेदी करणे महाग –

दिवाळीपूर्वी अमूलने तूप आणि लोण्याच्या काही उत्पादनांच्या किमती वाढवल्या होत्या. उपलब्ध माहितीनुसार, तुपाच्या काही पॅकच्या किमतीत ५० रुपयांपर्यंत, तर लोण्याच्या काही उत्पादनांच्या किमतीत १५ रुपयांपर्यंत वाढ झाली आहे. त्यामुळे दूध आणि दह्याबरोबरच स्वयंपाकासाठी लागणाऱ्या तूप आणि लोण्याच्या खर्चातही वाढ होणार आहे.

सर्फ एक्सेल, रिन आणि व्हीलच्या किमती वाढल्या –

घरात दररोज वापरल्या जाणाऱ्या वस्तूही महागल्या आहेत. हिंदुस्तान युनिलिव्हरने (HUL) आपल्या अनेक उत्पादनांच्या किमतीत बदल केला आहे. यामध्ये सर्फ एक्सेल, रिन, व्हील आणि मोती साबण यांचा समावेश आहे.

वेगवेगळ्या उत्पादनांच्या पॅकनुसार १ ते १० रुपयांपर्यंत दरवाढ करण्यात आली आहे. काही उत्पादनांच्या किमतीत सुमारे ११ टक्क्यांपर्यंत वाढ झाली आहे. एखाद्या वस्तूवर एक-दोन रुपयांची वाढ छोटी वाटू शकते. मात्र, महिनाभरात अशा अनेक वस्तू खरेदी कराव्या लागत असल्याने एकूण खर्च वाढतो.

गोल्ड फ्लेक सिगारेटचे पाकीट १० रुपयांनी महाग –

आयटीसी कंपनीने गोल्ड फ्लेक प्रीमियम सिगारेटच्या १० काड्यांच्या पाकिटाची किंमत वाढवली आहे. यापूर्वी १२५ रुपये असलेले पाकीट आता १३५ रुपयांना मिळणार आहे. म्हणजेच एका पाकिटासाठी ग्राहकांना १० रुपये अधिक मोजावे लागतील.

व्यावसायिक गॅस सिलिंडर सलग दुसऱ्या महिन्यात महाग –

हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि इतर व्यावसायिक ठिकाणी वापरल्या जाणाऱ्या १९ किलोच्या व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीतही वाढ झाली आहे. दिल्लीत १ ऑक्टोबर रोजी या सिलिंडरच्या किमतीत ६२.५० रुपयांची वाढ करण्यात आली होती. त्यानंतर १ नोव्हेंबरला आणखी १० रुपयांची वाढ झाली.

अशा प्रकारे दोन महिन्यांत व्यावसायिक गॅस सिलिंडर ७२.५० रुपयांनी महागला आहे. मात्र, घरगुती वापराच्या १४.२ किलोच्या सिलिंडरच्या किमतीत नोव्हेंबरमध्ये बदल झालेला नाही. दिल्लीत हा सिलिंडर ९४२ रुपयांना मिळत आहे. व्यावसायिक गॅस महागल्यामुळे हॉटेल आणि रेस्टॉरंटमधील खाद्यपदार्थांच्या किमती वाढण्याची शक्यता आहे. त्याचा अप्रत्यक्ष फटका ग्राहकांना बसू शकतो.

विमान प्रवासही महागण्याची शक्यता –

विमानांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या एव्हिएशन टर्बाइन फ्युएलच्या (ATF) किमतीतही सलग चौथ्या महिन्यात वाढ झाली आहे. ऑक्टोबरमध्ये प्रतिलिटर सुमारे १६ रुपयांनी, तर नोव्हेंबरमध्ये आणखी १.३७ रुपयांनी दर वाढले आहेत.

विमान कंपन्यांच्या एकूण खर्चातील इंधनाचा वाटा मोठा असतो. त्यामुळे इंधन महागल्यास विमान कंपन्यांच्या खर्चात वाढ होऊ शकते. परिणामी, आगामी काळात विमान प्रवासाच्या तिकिटांच्या किमतींवरही त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

पिस्ता आणि बदामाच्या किमतीतही वाढ –

दिवाळी आणि सणासुदीच्या काळात सुका मेव्याची मागणी वाढते. याच काळात पिस्ता आणि बदामाच्या किमतीतही मोठी वाढ झाल्याचे समोर आले आहे. गेल्या वर्षीच्या दिवाळीच्या तुलनेत पिस्त्याचे दर ६० ते ७० टक्क्यांनी, तर बदामाचे दर २० ते ४० टक्क्यांनी वाढल्याचे सांगितले जात आहे.

मात्र, ही दरवाढ केवळ गेल्या दोन महिन्यांतील नसून वर्षभरातील किमतींच्या तुलनेत झालेली वाढ आहे.

सर्वसामान्यांच्या घरखर्चावर काय परिणाम होणार?

दूध, दही, तूप आणि लोणी या रोजच्या वापरातील वस्तू महागल्याने घरातील किराणा खर्च वाढणार आहे. त्यात साबण, कपडे धुण्याची पावडर आणि इतर वस्तूंच्या किमती वाढल्याने मासिक बजेटवर अतिरिक्त भार पडू शकतो.

व्यावसायिक गॅस सिलिंडर महागल्याने हॉटेलमधील जेवणाचा खर्च वाढण्याची शक्यता आहे. तर विमान इंधनाच्या दरवाढीचा परिणाम विमान प्रवासाच्या तिकिटांवर होऊ शकतो. म्हणजेच काही वस्तूंची दरवाढ थेट ग्राहकांच्या खिशाला बसणार आहे, तर काहींचा परिणाम अप्रत्यक्षपणे जाणवू शकतो. दाळी, तांदूळ, ज्वारी, गहू यांच्याही किमती वाढल्या आहेत.

त्यामुळे घरखर्चाचे नियोजन करताना नागरिकांना अधिक काळजी घ्यावी लागणार आहे.

टीप : वेगवेगळ्या वस्तूंच्या किमती शहर, राज्य, पॅकचा आकार आणि स्थानिक बाजारानुसार बदलू शकतात. वस्तू खरेदी करण्यापूर्वी संबंधित दुकानातील किंवा उत्पादनावरील नवीन कमाल किरकोळ किंमत (MRP) तपासावी.