भटकंती पोटाची खळगी भरण्यासाठी

किरण देशमुख

खटाव – सध्या बहुतांश ठिकाणी रब्बी पिकांची सुगी जवळ-जवळ संपत आली असून शेतकऱ्याला ज्वारी, गहू, हरभरा आदी धान्याची मळणी व वाळवण करण्यात व्यस्त आहेत. या कामासाठी आवश्‍यक असलेल्या छोट्या-मोठ्या चाळणी विकणाऱ्यांची भटकंती सुरू झाली आहे.

सुगी संपल्यानतर शेतकरी धान्याची मळणी व वाळवण करून ते निटनेटके, व्यवस्थित करून ठेवत असतात. धान्य स्वच्छ करण्यासाठी शेतकऱ्याला छोट्या-मोठ्या चाळणींची आवश्‍यकता भासते स्वच्छ धान्यास बाजारपेठेत भावसुद्धा चांगला मिळत असतो. शेतकऱ्याची ही निकड दूर करण्यासाठी खटाव परिसरात चाळणी व डबे बनवणारे यांची भटकंती सुरू झाली आहे. प्रत्येक वर्षी या हंगामात हे लोक येत असतात. चाळणवाले चाळणी रोख रकमेत न विकता ग्राहकांकडून गहू, ज्वारी सारखे धान्य घेणेच पसंत करतात. यातून एक प्रकारे कॅशलेश व्यवहार साधल्याचे आढळून येते व त्याच बरोबर कुटुंबाची वर्षभराची धान्याची गरज देखील भागत असते.

डबे, मापे, चाळणी बनविणारे मल्हारी घोरपडे व तायाप्पा शिंदे यांच्याशी संवाद साधला असता त्यांनी असे सांगितले की वाडवडिलांपासून हा व्यवसाय करत आहे. धंदा हंगामी असल्याने इतर वेळी उपासमारीची वेळ येते. प्रसंगी भंगारविक्री, मजूरी, शेळ्या-मेढीं पालन असे उद्योग करावे लागतात. समाजतील स्त्रिया दारोदार डोक्‍यावर पाटी घेऊन आरसे, कंगवे, टिकल्या, चाफ अशा वस्तू विकतात. परंतु, नवीन पिढी या व्यवसायाकडे वळत नसल्याचे त्यांनी सांगितले.

डिजिटल प्रभातचे टेलिग्राम जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा

You might also like

Leave A Reply

Your email address will not be published.