झोपेबाबत बेफिकिरी नकोच… (भाग १)

डाॅ. निमिश शाह

चांगल्या आरोग्यासाठी, प्रोत्साहन देण्यासाठी नियमितपणे 1 ते 2 वयोगटातील मुलांनी दर 24 तासांनी 11 ते 14 तास (डुलकीसह धरून) नियमितपणे झोप घ्यावी. झोप आणि लैंगिक क्रिया वगळता इतर कोणत्याही गोष्टीसाठी बेड किंवा बेडरुम वापरू नका. टीव्ही पाहू नका, वाचू शकता, क्रॉसवर्ड सोडवू नका.

झोपेच्या वेळच्या आरोग्य समस्या

झोपेच्या अनियमिततेमध्ये श्वास घेताना वारंवार ऑक्‍सिजनचे कण फिरत असल्यामुळे शरीरातील प्रत्येक प्रणालीवर परिणाम होतो.
मेटाबोलिक परिणाम : मधुमेहावरील रामबाण उपाय प्रतिकार, चयापचयाशी सिंड्रोम, वजन वाढणे. हृदयाच्या समस्या : हायपरटेन्शन, हृदयाचा तालविकार, हृदयविकाराचा धोका आणि हृदय बंद पडणे हे विकार सिद्ध झाले आहेत. स्ट्रोक, उदासीनता आणि लैंगिक बिघडलेले कार्य यासंबंधात देखील याचा संबंध आहे.

चांगल्या झोपेसाठी महत्त्वपूर्ण टिप्स

नियमित झोपण्याची वेळ आणि उठण्याची वेळ कायम तीच ठेवावी. दिवसभरात कधीही झोपू नका. संध्याकाळी अल्कोहोल किंवा कॅफिनेटेड ड्रिंक्‍स पिऊ नका. झोपण्याच्या वेळेआधी धुम्रपान करू नका. झोपण्याच्या तीन तासांच्या आत व्यायाम करू नका. झोप आणि लैंगिक क्रिया वगळता इतर कोणत्याही गोष्टीसाठी बेड किंवा बेडरुम वापरू नका. टीव्ही पाहू नका, पुस्तक वाचू शकता, पण मेंददूला ताण देणारे क्रॉसवर्ड सोडवू नका. झोपण्याच्या दोन तासांपूर्वी मानसिक उत्तेजित होणे टाळा. बेडरूममध्ये गडद रंग, शांत आणि आरामदायक तापमान ठेवा. झोपण्याची गोळी कधीकधी फायदेशीर होऊ शकते, परंतु, दीर्घकालीन वापर हा घातक आहे.

झोपण्याच्या आधी पुढील गोष्टी टाळल्या पाहिजेत

ज्या लोकांना झोपण्याच्या प्रक्रियेत अडचण येत असेल त्यांना त्यांनी रोजच्या कॅफीनचे सेवन मर्यादित ठेवावे आणि दुपारी 4 नंतर कॅफिन टाळावे. स्मार्ट फोन, टॅब्लेट, टेलीव्हिजन किंवा चमकत्या पडद्यासह कोणतेही अन्य उपकरण टाळावे. कारण हे डोळ्याच्या मागे असलेल्या संवेदनांना उत्तेजित करतात. ज्यामुळे जागृत राहण्यासाठी मेंदू उत्तेजित होतो. मद्यार्काची झोपण्यास मदत होते.

परंतु, मद्यार्क नंतर रात्री मध्येच शरीराला जागृत करतो. यामुळे घोरण्याचा व झोपेचा त्रास होऊ शकतो. रिकाम्या पोटी झोपण्याचा प्रयत्न करू नका.
उशिरा संध्याकाळी स्नॅक्‍स घेतले असता ते आपल्याला चांगले झोपण्यास मदत करते. बेडरूममध्ये प्रखर दिवे ठेवू नका. मंद प्रकाश, वाचन आणि कमी आवाजातील संगीत लवकर झोपायला मदत करते.

साधारणपणे झोपण्यासाठी एखाद्या व्यक्तीला 20 मिनिटे लागतात. जबरदस्ती झोपण्याचा प्रयत्न करू नये. तरच तुम्ही आरोग्यदायी झोप घेऊ शकाल, हे नक्की.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Enable Google Transliteration.(To type in English, press Ctrl+g)