मानसी चांदोरीकर 
6-7 वर्षांच्या राघवला घेऊन त्याचे आजी-आजोबा भेटायला आले. सुरुवातीला ते त्याला घेऊन आले. त्यांनी स्वतःची व राघवची ओळख करून दिली. ओळख करून दिल्यावर आजी त्याला घेऊन बाहेर गेली. ते दोघे बाहेर गेल्यावर आजोबांनी समस्या सांगायला सुरुवात केली. “”राघव आमचा नातू म्हणजे आमच्या मुलाचा मुलगा. मुलाचं लग्न झाले आणि त्याला लगेच चांगली नोकरी मिळाली म्हणून दोघे नवरा-बायको मुंबईला राहायला गेले. त्यानंतर 1-2 वर्षातच या नातवाचा जन्म झाला. तो 5 वर्षांचा होईपर्यंत ते मुंबईतच राहात होते. पण 6-7 महिन्यांपूर्वी एका अपघातात माझा मुलगा वारला आणि आमच्यावर आभाळच कोसळलं. त्याला वाचवण्याचा डॉक्‍टरांनी खूप प्रयत्न केला. पण काही उपयोग झाला नाही.” हे सांगताना आजोबांना रडू आवरले नाही. थोडे शांत झाल्यावर ते पुन्हा बोलायला लागले.
“”मुलगा गेल्यावर सुनेला व नातवाला आम्ही इकडे परत घेऊन आलो. आता घराची आर्थिक बाजू सावरण्यासाठी माझी सून नोकरी करते आहे. नातवाकडे आता आम्ही पूर्ण लक्ष देतो. त्याचं खाणं-पिणं, अभ्यास, शाळा कसलंच दडपण तिच्यावर येऊ देत नाही. ती हळूहळू या धक्‍क्‍यातून सावरतीये. पण माझा नातू मात्र यातून अजूनही सावरला नाहीये असं आम्हाला वाटतंय घरी तो अगदी एकटा एकटा आणि शांत असतो फारसं काही बोलत नाही, खेळत नाही, नीट पोटभर खात नाही, सारखा उदास असतो. त्याच्या मनात सतत कसली तरी भीती असते. रात्रीसुद्धा कितीदातरी रडत रडत उठतो. कधी कधी अंथरुण ओलं करतो. काय करावं काही कळत नाही. त्याचं बालपणंच हरवून गेलंय. आम्हाला खूप काळजी वाटते त्याची.
परवा आजी त्यांच्या मैत्रिणीकडे गेल्या होत्या. तेव्हा हा विषय निघाला. तेव्हा त्यांच्या सुनेनी त्याला समुपदेशकांकडे घेऊन जा सांगितलं म्हणून आम्ही त्याला घेऊन आलोय. त्याच्या आईला पण खूप काळजी वाटते त्याची. पण बिचारी नोकरीमुळे त्याला वेळच देऊ शकत नाही.” एवढं बोलून आजोबा थांबले. त्यांना पुन्हा रडू आलं. ते थोडे शांत झाल्यावर आणखी आवश्‍यक माहिती घेऊन पुढील सत्र निश्‍चित केले.
ठरल्याप्रमाणे पुढील सत्रासाठी ते राघवला घेऊन भेटायला आले. त्यांच्याशी थोडा संवाद साधल्यानंतर राघवशी संवाद साधायला सुरुवात केली. पण पहिल्या 1-2 सत्रात तो फारसा बोलला नाही. नंतर मात्र त्याच्याबरोबर छान ओळख झाल्यावर तो खूप मोकळा झाला. त्याला बाबा खूप आवडत होते आणि त्यांची आठवण आली की खूप रडू येतं. हे सुद्धा त्यानं अगदी मोकळेपणाने सांगितलं. पण फक्‍त एवढीच समस्या नव्हती हे त्याच्याशी बोलताना वारंवार लक्षात येत होतं.
त्याची समस्या जाणून घेण्यासाठी नंतरच्या काही सत्रात प्ले थेरपी या थेरपीमधील काही तंत्राचा वापर केला.
या सत्रांमधील निरीक्षणातून आणि संवादातून त्याची समस्या स्पष्ट झाली व त्यापासून लांब गेल्याचं दुःख तर त्याच्या मनाला होतच. पण आईसुद्धा फारशी भेटत नसल्याने, तिचा सहवास पूर्वीपेक्षा खूपच कमी मिळत असल्याने आपण तिच्यापासूनही दुरावले जातोय अशी भिती त्याच्या मनात निर्माण व्हायला लागली होती. आजी-आजोबा त्याची खूप काळजी घेत असले तरी आधी वडील आणि नंतर आई या दोघांचा सहवास त्याला परिस्थितीमुळे मिळत नव्हता आणि हीच त्याची समस्या होती.
वडिलांचा सहवास मिळणं शक्‍य नसलं तरी आईच्या काही प्रयत्नातून, छोट्या छोट्या बदलांतून त्याची समस्या हळूहळू कमी होणार होती. तसेच परिस्थिती स्वीकारणंही त्याला सोपं जाणार होतं. त्यामुळे पुढील काही सत्रात आई, आजी, आजोबा यांनाही समुपदेशन करण्यात आलं. त्यांना सुचवलेले सर्व प्रयत्न सर्वांनी मनापासून केले. त्यामुळे राघवच्या मनातली विलग होण्याची भीती किंवा सेप्रेशन ऐंझायटी कमी होत गेली आणि इतर समस्याही आपोआपच कमी झाल्या. तो पूर्वीसारखा छान वागायला लागल्यामुळे आजी-आजोबांच्या मनावरचा ताणही कमी झाला.
(केसमधील नाव बदलले आहे.)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Enable Google Transliteration.(To type in English, press Ctrl+g)